Cultuurparticipatie
24 oktober 2005
Cultuurparticipatie is enerzijds het deelnemen aan een culturele activiteit en anderzijds het beleven van cultuur.
In de pers was er heel wat om te doen vorige week. Re-creatief Vlaanderen bracht de eerste resultaten van de grootschalige survey die in 2003 en 2004 in Vlaanderen gehouden werd rond de deelname aan het rijke en gevarieerde cultuuraanbod. Zij sluiten aan bij de eerste vorm van cultuurparticipatie. En er was het opiniestuk van Johan Sanctorum in De Standaard dat draaide rond de beleving van cultuur. Het ene sluit het andere zeker niet uit, meer nog het vult elkaar aan. Alleen zijn de cijfers van Re-creatief Vlaanderen gebaseerd op het deelnemen en is het opiniestuk van de heer Sanctorum gelinkt met beleving.
Ik mag maar hopen dat je als 'individu' geniet en soms geëmotioneerd wordt als je naar een voorstelling gaat of voor een kunstwerk staat. Kunst en cultuur gaan toch over passie?
Re-creatief Vlaanderen bezorgde ons vooral cijfers, cijfers, cijfers en nu is het aan ons om er mee aan de slag te gaan.
Een belangrijk en fijnmazig cultuuronderzoek. Van oktober 2003 tot oktober 2004 werd binnen een steekproef van 3000 ieder lid van het gezin tussen 15 tot 85 bevraagd over hun cultureel gedrag. 61% as bereid om deel te nemen, 20 % weigerde en 19% kon omwille van andere redenen niet geïnterviewd worden. In 83% van de gezinnen waar een mondeling interview plaatsvond werden schriftelijke vragenlijsten nagelaten.
De resultaten die donderdag 20 oktober werden voorgesteld, gaan terug op de mondelinge interviews. Om het resultaat van de schriftelijke enquêtes te kennen is het dus nog even wachten.
Toch konden er nu al enkele belangrijke trends afgelezen worden. Zo merken we onder meer dat:
- socialisatie cruciaal is bij cultuurparticipatie, naar een voorstelling gaan doe je niet alleen en na of voor de voorstelling ga je samen nog even iets eten of drinken.
- familie en vrienden bepalend zijn bij het deelnemen aan cultuur
- het opleidingsniveau bepalend is
- dé cultuurparticipant niet bestaat
- niet-participanten liever gewoon thuisblijven
- klassiekers beter in de markt liggen dan hedendaags werk en klassiekers van eigen bodem scoren beter dan klassiekers van elders, of anders gezegd liever 'Het gezin van Pamel' op toneel dan een Shakespeare.
- cultuursubsidies mogen, aldus de Vlaming
- de Vlaming kunsteducatie erg belangrijk vindt
- er een virtuele informatiebezoeker en cultuurbelever bestaat
- Vlaanderen scoort goed binnen Europa
Voor een groot stuk voorspelbaar dus… het sociale milieu en meer bepaald ouders en vrienden zijn altijd al bepalend geweest voor het cultuurbezoek. Bourdieu zei het in de jaren 60 al. Het opleidingsniveau is bepalend om al dan niet deel te nemen aan cultuur.
Gelukkig bestaat 'de' cultuurparticipant niet en is het profiel té complex naar leeftijd, geslacht en genre, want anders zouden we allemaal naar hetzelfde gaan kijken toch? En dat de scheiding tussen 'hoge' en 'lage' cultuur niet langer opgaat is een tendens die al langer zichtbaar is . Inspirerend is hier David Chaney's 'Cultural change in everyday life' uitgegeven bij Palgrave.
Niet-participanten blijven gewoon liever thuis…maar een deel van de geselecteerden nam bewust niet deel aan de enquête…Hoewel er naar niet-participatie gepeild werd, denk ik dat deze gegevens ons nog maar een tipje van de sluier lichten, want in feite zou er – kwestie van pendant voor de participanten – een onderzoek onder de niet-participanten gevoerd moeten worden. Spijtig ook dat om wille van ‘moeilijk meetbaar’ het inkomen niet als één van de parameters werd gebruikt, want men kan vermoeden dat mensen met een zéér laag inkomen niet participeren om wille van het kostenplaatje dat met de meeste vormen van cultuurbeleving gepaard gaat.
Fijn is het dan weer om vast te stellen dat de Vlaming subsidies aan de cultuursector gunt, wel maken we hier de kanttekening dat het vooral participanten aan deze of gene cultuurvorm zijn die op het aanbod van de interviewers ingingen.
Ook bemoedigend is het belang van de kunsteducatie. Wat je niet kent, daar ga je ook nooit voor kiezen. Inspirerend hier is het werk van Julian Johnson 'Who needs classical music? – cultural choice and musical value' van Oxford University Press.
Spijtig is dan weer dat de etnische afkomst van de cultuurparticipant niet af te leiden is uit het onderzoek, zeker met de nadruk die voor de culturele sector de laatste jaren lag en ligt op publieksdiffrentiatie en etnocommunicatie. Misschien een hint naar het beleid, mag ik hier verwijzen naar het 'new audiences' -programme dat de Arts Council of England de voorbije 5 jaar opzette: www.newaudiences.org.uk en waarbij de overheid een hele reeks projecten steunden die voor publieksverbreding zorgden.
… En wat we al merkten bij de online enquêtes van HETPALEIS, wordt nu voorzichtig bevestigd door de survey. Er bestaat een virtueel publiek dat zowel op zoek is naar cultuurinformatie als naar cultuurbeleving online.
We zijn goed bezig aldus de minister, maar iedereen weet dat het elke dag weer een uitdaging is om je publiek voor jou te winnen.
Gepost door Ann om 10u59