Publiek Domein - Toegankelijkheid & Nieuwe Media
16 december 2003Publiek domein is dat stuk van ons sociaal leven waar zoiets als publieke opinie een plaats heeft. Het is in principe toegankelijk voor iedereen. (J . Habermas)
De huidige ontwikkelingen binnen de nieuwe media geven het publiek domein, de informatiedoorstroming binnen dat domein en de toegankelijkheid ertoe een hele andere invulling. Internet en de mobiele media hebben de grenzen van het publieke domein sterk uitgebreid.
Wat je vandaag op het Net zet, kan wereldwijd gelezen, bekeken of beluisterd worden. Uitwisselen van informatie is dus een stuk flexibeler geworden. Via de huidige digitale communicatie kanalen vindt informatie makkelijker zijn weg naar de eindgebruiker (Urry, 2003: 64).
Die groep eindgebruikers groeit nog steeds aan en is ook vooral op zoek naar nieuws, informatie en duiding. Hij wil ook graag zijn mening kwijt over de informatie die hem geboden wordt. Het zijn vaak cultuur geïnteresseerden die via het web op zoek gaan naar iets meer achtergrondinformatie bij de voorstelling die ze willen bijwonen of de tentoonstelling/collectie die ze willen bezoeken (Huysmans, 2002). Veel van de content die vandaag beschikbaar is, wordt echter te licht bevonden.
Dit is te verklaren doordat musea, bibliotheken en culturele instellingen tot op vandaag er in eerste instantie voor gekozen hebben om 'aanwezig te zijn' op het web. De basisinformatie is er, maar nu vraagt de gebruiker naar meer. Hij/zij wil bijkomende en betere content, de wijze waarop deze gepresenteerd wordt, komt voor de gebruiker pas op te tweede plaats.
Vraag is nu dan ook hoe je als culturele informatieverstrekker met deze evolutie omgaat. Fiona Cameron pleit voor een open oor naar de noden van online gebruikersgroep bij het uitbouwen van je content (Cameron 2002). Maar vaak laat de lay-out van je website niet toe om snel en efficiënt content toe te voegen en als je wel een content management systeem gebruikt, rijst de vraag elke informatie je digitaal openbaar zou kunnen/mogen maken? Hoe ga je er mee om en wat gebeurt er met auteurs -en reproductierechten?
De meningen lopen hierover sterk uiteen. Aan de ene kant heb je de 'copyright' systemen die er moeten voor zorgen dat componisten, auteurs en kunstenaars voor hun creatieve proces beschermd blijven en je dus niet zomaar alles 'publiek' kunt maken. Aan de andere kant heb je de groep rond Creative Commons en de Electronic Frontier Foundation die vinden dat het huidige copyright geen steek meer houdt en dat 'alle informatie vrij beschikbaar moet zijn op het Internet', omdat 'informatie' los van de drager waarop het verstrekt wordt eigenlijk geen object meer is, maar dat 'informatie' bestaat bij gratie van interactie met anderen. De digitalisering heeft de content losgemaakt van zijn verpakking. Informatie moet dus kunnen vloeien en vrij kunnen evolueren door het digitale communicatienetwerk. Voor deze groep houdt 'copyright' dan ook op met bestaan, want de 'Informatieflow' kan je niet patenteren.
Wel het boek waarin de content gedrukt wordt, maar niet de content zelf (Barlow, 2003).
Of nu meteen alles vrij toegankelijk moet zijn voor iedereen, valt te betwijfelen. De waarheid ligt waarschijnlijk in het midden. Er dringen zich wel veranderingen aan het huidige 'copyright'-systeem op. Momenteel wordt er, internationaal, op alle vlakken gewerkt aan de bijsturing van auteurs - en reproductierechten, enerzijds omdat we vandaag ons cultureel verleden naar behoren moeten kunnen veilig stellen voor de toekomst. En anderzijds om tegemoet te komen aan de vraag van de eindgebruiker die hongerig is naar informatie.
Door zo veel mogelijk van je culturele informatie digitaal te ontsluiten laat je toe dat deze informatie ten allen tijde en van eender welke plaats raadpleegbaar is. Wil een student een studie maken over de evolutie binnen de programmering van een muziekgezelschap dan kan dat, wil een cultuurgeïnteresseerde meer informatie over een bepaalde collectie in het museum dan is die automatisch beschikbaar, ...zonder de instelling hiervoor extra te belasten.
Verder lezen:
- Abid, A. en B. Radoykov (2002) Access and Preservation in the Information Society in Museum International, 215 (54/3), pp. 64-71.
- Barlow, J. (2003) Selling Wine Without Bottles. The Economy of Mind on the Global Net, http://www.eff.org/IP/idea_economy.article en http://www.aula.cc/exposure.
- Broekhuysen, J en F. Huysmans (2002) Cultuur op het Web, Den Haag, SCP : http://www.scp.nl.
- Cameron, F . (2002) World of Museums: Wired Collections – the Next Generation, in Museum Management and Curatorship 19 (3), pp 309-315.
- Habermas, J. (1991) The Public Sphere, in Rethinking Popular Culture: Contemporary Perspectives in Cultural Studies, pp. 398-404. Berkeley, CA: University of California Press.
- J. De Haan en Huysmans, F. (2002) E-cultuur: een empirische verkenning, Den Haag, SCP : http://www.scp.nl.
- Hunter, C. (1998) The Internet and the Public Sphere: Revitalization or Decay? : http:// www asc.upenn.edu/usr/chunter.
- Renaud, A. (2002) Memory and the Digital World: a few philosophical pointers for new memory practices in the information era, in Museum International, 215 (54/3), pp. 8-17.
- Urry, J. (2003) Global Fluids, Cambridge UK, Polity.
Kijk ook naar:
- http://www.re-creatiefvlaanderen.be/srv/, waar diverse publicaties inzoemen op nieuwe media binnen de theater, museum en erfgoedsector.
Gepost door Ann om 9u39