Mobiele communicatie, swarming en collectieve actie.
1 oktober 2003"In Frankrijk noemen ze de mobiele telefoon le portable of le G. De Finnen spreken van kanny, wat verwijst naar het 'verlengde van de hand'. De Duitsers spreken van Handy en de Spanjaarden zegen el movil. In America blijft het cell phoneen in Thailand draagt het mobiele toestel de naam Moto. Japanners noemen het keitas denwa of kortweg ke-tai, wat staat voor 'gedragen telefoon' en Chinezen zien de GSM (Global System for Communication) als een sho jii of 'hand machine' (Netsize 2003)".
Ook in Belgie is de GSM erg populair. Meer dan 70% van de Belgen heeft een GSM en niet minder dan 65% stuurt regelmatig een SMSje (bron: claes). Een patroon dat ook terug te vinden is in de ons omringende landen, zo blijkt uit de Europese studie van de eerste helft van dit jaar die door Netsize werd uitgevoerd. De mobiele telefoon en tekstberichtjes zijn gewoon niet meer weg te denken uit ons dagelijkse doen en laten.
De GSM heeft ons losgemaakt van plaats en tijd. We zijn overal en altijd bereikbaar als we dat willen en we kunnen vanaf eender welke plek telefoneren of een berichtje sturen. Mobiele telefonie, zeker door SMS, laat ook een vrijere stroom van informatie toe via bestaande sociale en professionele netwerken. Dit zorgt voor een flexibelere omgang met afspraken en planningen, omdat die quasi tot op het laatste moment kunnen worden bijgestuurd.
Jongeren trendzetters
De jongeren hebben als eerste gretig ingespeeld op deze nieuwe vorm van communiceren. Via GSM en SMS blijven ze op een snelle en eenvoudige manier in contact met leeftijdsgenoten en vrienden. Het is hun mobiel 'virtueel' netwerk. Vooral in de Aziatische landen, waar privacy beperkt is, zorgt de mobiele telefoon bij tieners voor een vluchtweg uit de wereld van de volwassenen (http://www.itofisher.com/mito/). Via de tekstberichtjes delen ze zelfs hun intiemste ervaringen met leeftijdsgenootjes. De Ke-tai is voor de jonge Japanner onmisbaar, ze hebben altijd en overal hun GSM aanstaan en worden nu al de 'oya yubi sedai' of 'thumb generation' genoemd.
Maar ook in de rest van de wereld zorgt mobiele communicatie bij jongeren voor eigen netwerkjes en subculturen. Concrete afspraken worden zelden nog gemaakt. Men kiest losweg plaats en tijdstip voor een ontmoeting en gaat op weg. SMS berichtjes wijzen uit waar en waaneer men elkaar uiteindelijk zou kunnen ontmoeten. Binnen de jongerencultuur werd de trend gezet voor een manier van socializen die nu erg populair is bij iedereen.
Swarming
Howard Rheingold omschrijft in zijn boek Smart Mobs deze vorm van socializen als 'swarming', mensen die op een bepaalde plaats voor langere of kortere tijd samenkomen en dan weer uit elkaar 'zwermen'. Dit was voor hem en voor andere sociologen een indicatie dat mobiele telefonie een belangrijke invloed uitoefent op de gebruiker en op de manier waarop de samenleving zich vandaag de dag ontwikkeld. In de huidige complexe en vooral haastige levenssfeer zorgt mobiele communicatie niet alleen voor een snelle en vlotte overdracht van informatie tussen mensen, maar ook tussen mensen en hun omgeving. Deze informatiestromen vinden zo hun eigen weg door de wirwar van virtuele en reële netwerken en kunnen zij een belangrijk effect hebben op de sociale, economische en zelfs politieke structuren binnen de maatschappij.
In Manila was een 'swarm'-campagne blijkbaar voldoende om het Estrada regime om ver te werpen. Een oproep via SMS zorgde er voor dat in een mum van tijd een massa mensen op de been werden gebracht om te betogen tegen president Estrada, met het gekende resultaat als gevolg.
Flash Mobs
Een meer ludieke vorm van 'swarming', zinloos en puur voor de 'fun', stak deze zomer de kop op in New York, waar een zekere 'Bill' de eerste 'Flashmob' lanceerde. Honderden mensen kwamen op een via GSM afgesproken tijdstip naar een grootwarenhuis in Manhattan, beweerden dat ze in een commune leefden, vroegen naar een ‘liefdesdekentje’ en verdwenen weer. Het fenomeen spreidde zich in sneltreinvaart uit over Amerika, Europa, Azië en Zuid-Amerika. Zo vroegen flash mobbers in Rome naar een onbestaand boek en in Parijs kwamen begin september nog samen aan het Centre Pompidou met de paraplu geopend tijdens een stralende dag om een rondje rond een kunstwerk te lopen (http://membres.lycos.fr/l01c/parismob030902/parismob030902.html).
Vervolg
Flash Mobs zijn nu over hun hoogtepunt heen. Nieuwe media 'geeks' hebben hen al geklasseerd, maar ze zijn zeker een voorbode voor nog meer 'mobiele' ontspanning en creativiteit want met SMSjes kan je heel wat 'positieve' kanten uit.
Verder lezen:
- European SMS Guide, Netsize, Parijs, februari 2003:
http://www.netsize.com - On the mobile : the effect of mobile telephones on social and individual life, dr. Sadie Plant, oktober 2002
http://www.receiver.vodafone.com/06/articles/pdf/01.pdf - Smart Mobs, Howard Rheingold, Perseus Books, 2002
http://www.smartmobs.com - Cities, Swarms, Cell phones: the birth of Urban Informatics, Howard Rheingold, The Feature, 12 sep. 2003
http://www.thefeature.com - Flash Mobs: Just An Early Form Of Self-Organized Entertainment, Howard Rheingold, The Feature, 23 sep. 2003
http://www.thefeature.com - Wired/Unwired, The Urban Geography of Digital Networks, dissertation, Anthony M. Townsend, Maassachusetts institute of technology, sep. 2003.
- Mobile Phones seen as 'essential', bbc news, 12/05/2003
- How technology is altering the next generation of humans, Newsweek August 25/September 1 2003.
- Mobile Phones: Japanese Youth and the replacement of social contact, Mizuko Ito, Keio University, februari 2003
http://www.itofisher.com/mito/archives/000037.html
Gepost door Ann om 13u10

